انسداد اثنی‌عشر در تصویربرداری مقطعی (Cross-sectional imaging): سری موارد با تأکید بر علل

انسداد دوازدهه یک علت نادر اما تهدیدکننده زندگی برای انسداد دستگاه گوارش فوقانی است. علائم آن اغلب غیر اختصاصی است و نیاز به تصویربرداری سریع و دقیق برای تشخیص و برنامه‌ریزی درمانی دارد. در این مقاله، شش مورد از انسدادهای دوازدهه با علل مختلف مادرزادی، التهابی، نئوپلاستیک و فشاری–عروقی و ویژگی‌های تصویربرداری آن را بررسی می‌کنیم.

اصلی‌ترین ابزار تشخیصی در بیماران بزرگسال، CT اسکن با تزریق ماده حاجب است؛ چرا که:
محل دقیق انسداد در بخش‌های مختلف دوازدهه (D1 تا D4) را مشخص می‌کند؛
بین علل داخلی (دیواره و مخاط) و خارجی (عوامل فشارنده) تمایز قائل می‌شود؛
عوارضی مانند ایسکمی، التهاب یا پارگی را تشخیص می‌دهد.

در مواردی که تزریق ماده حاجب ممنوع است (مانند نارسایی کلیوی)، MRI به‌ کار می‌رود و توانایی بالایی در نمایش جزئیات بافتی، التهاب و ادم دیواره دارد.

سندروم شریان مزانتریک فوقانی (SMAS)

در CT با کنتراست، فشردگی بخش سوم دئودنوم بین آئورت شکمی و شریان مزانتریک فوقانی دیده می‌شود.
زاویه آئورتومزانتریک به حدود ۱۸ درجه کاهش یافته و فاصله حدود ۵ میلی‌متر است.

پانکراس حلقوی

در CT با کنتراست، یک حلقه‌ی کامل از پارانشیم پانکراس که دومین قسمت دئودنوم را در برگرفته، بدون التهاب یا اتساع مجاری دیده می‌شود.

زخم بولب دئودنوم ادماتوز

در CT با کنتراست شکم، اتساع واضح معده و بولب دئودنوم دیده می‌شود. همچنین در دیواره دوازدهه، افزایش ضخامت و ادم همراه نامنظمی مخاط و جذب ناهمگون دیده می‌شود. همچنین توده‌ی خارجی یا پارگی‌ای وجود ندارد.

دیورتیکولیت پیچیده دئودنوم

در MRI شکم، افزایش ضخامت منتشر در در دیواره دئودنوم، به ویژه بخش دوم آن دیده می‌شود. زوائد دیورتیکول و ادم با شدت سیگنال بالا در T2 و جذب یکنواخت مخاط پس از تزریق گادولینیوم و التهاب چربی اطراف دئودنوم از دیگر ویژگی‌های این بیماری هستند.

تومور استرومال گوارشی (GIST)

در CT، جذب ناهمگون، مناطق نکروتیک و کلسیفیکاسیون موضعی در توده دیده می‌شود. این مدالیته می‌تواند محل تومور، اندازه‌ی آن و متاستاز را تشخیص دهد.

فتق پارادئودنال چپ
در CT با ماده حاجب خوراکی و تزریقی، تجمع حلقه‌های ژژنوم در LUQ دیده می‌شود. تغییر در محل اتصال دئودنوم و ژژنوم نیز رؤیت می‌شود.

به طور کلی، سی‌تی اسکن ابزار تشخیص و عاملی کلیدی در تصمیم گیری برای درمان بیماران مبتلا به انسداد دوازدهه است.

ترجمه و تلخیص: مبینا محمدی کیا