ویژگیهای تصویربرداری و مدیریت ضایعات کبدی کانونی
در سالهای اخیر، افزایش استفاده از روشهای تصویربرداری، بهویژه سونوگرافی (US)، سیتیاسکن (CT) و تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI)، منجر به شناسایی بیشتر ضایعات کبدی کانونی (FLLs) شده است. این ضایعات میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند و شناسایی صحیح آنها اهمیت بالینی بالایی دارد، حتی در بیمارانی که سابقه بدخیمی ندارند. روشهای تصویربرداری نقش کلیدی در تشخیص این ضایعات دارند، بهویژه MRI که با استفاده از مواد حاجب اختصاصی کبدی، تشخیص را دقیقتر کرده و نیاز به انجام بیوپسیهای غیرضروری را کاهش میدهد.
روشهای تصویربرداری برای تشخیص ضایعات کبدی:
سونوگرافی به دلیل غیرتهاجمی بودن، دسترسی آسان و هزینه پایین، معمولاً بهعنوان روش اولیه در بررسی ضایعات کبدی مورد استفاده قرار میگیرد. بااینحال، به دلیل حساسیت و ویژگی تشخیصی محدود، برای تشخیص قطعی معمولاً نیاز به روشهای دقیقتری مانند CT یا MRI وجود دارد. تصویربرداری CT، بهویژه در حالت دینامیک با تزریق ماده حاجب، امکان ارزیابی الگوی جذب ماده حاجب را فراهم میکند و به تشخیص دقیقتر ضایعات کمک میکند. MRI نیز بهعنوان یک روش بسیار حساس و اختصاصی در تشخیص ضایعات کبدی شناخته میشود و استفاده از مواد حاجب اختصاصی کبدی مانند گادوکساتات دیسودیم، توانایی این روش را در تشخیص بهبود داده است.
ضایعات کبدی شایع و ویژگیهای تصویربرداری آنها:
در میان ضایعات کبدی، همانژیومها یکی از شایعترین تودههای خوشخیم محسوب میشوند که اغلب بهصورت تصادفی شناسایی میشوند. در سونوگرافی، همانژیومها بهعنوان ضایعاتی هیپراکوئیک و همگن با حاشیه مشخص دیده میشوند. در تصویربرداری CT و MRI، این ضایعات در فاز شریانی تقویت محیطی ندولار و در فازهای 👀 بعدی پرشدن تدریجی نشان میدهند. تصویری از همانژیوم کبدی را در شکل بالا مشاهده میکنید که نمای اولتراسوند آن را بهعنوان یک ضایعه هیپراکوئیک نشان میدهد.
یکی دیگر از ضایعات خوشخیم کبد، هیپرپلازی ندولار فوکال (FNH) است که معمولاً بدون علامت بوده و نیاز به درمان ندارد. این ضایعه در MRI در فاز شریانی تقویت یکنواخت دارد و در فاز تأخیری ایزودنس یا کمی هیپردنس نسبت به پارانشیم کبدی مشاهده میشود. همچنین، آدنوم هپاتوسلولار (HCA) نیز یکی دیگر از ضایعات خوشخیم است که معمولاً در زنان جوانی که از قرصهای ضدبارداری استفاده میکنند یا در افرادی که تحت تأثیر استروئیدهای آنابولیک هستند، دیده میشود. در MRI، این ضایعه افت سیگنال در تصاویر T1 خارج از فاز نشان میدهد که به دلیل محتوای چربی آن است.
ضایعات کیستیک کبدی مانند کیستهای ساده نیز معمولاً در سونوگرافی بهعنوان ضایعاتی آنوئیک، همگن و دارای تقویت صوتی خلفی ظاهر میشوند. در تصویربرداری CT و MRI، این کیستها بهصورت ضایعات هیپودنس بدون جذب ماده حاجب مشاهده میشوند و معمولاً نیاز به مداخله درمانی ندارند.
گـردآورنـده: امیرمحمد اسماعیلیان
مایل به ثبت دیدگاه هستید؟